Tu tâm là sửa mình từ bên trong – nhìn thẳng vào lỗi của mình để thay đổi; tích thiện là tích góp việc tốt mỗi ngày. Bức thư pháp “Tích thiện” của tôi đi kèm câu “Trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật” để nói trọn hai ý ấy.

Trực chỉ nhân tâm
“Trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật” (直指人心,見性成佛) là câu được Thiền tông truyền tụng và gắn với tổ Bồ Đề Đạt Ma. Trực chỉ nhân tâm là nhìn thẳng vào lòng mình. Không nhìn thẳng vào sai lầm thì không bao giờ thấy lỗi, càng không sửa được. Khi biết mình sai, người ta có thể giận, đổ lỗi, thỏa hiệp – nhưng muốn tốt hơn thì cuối cùng phải chấp nhận mình có khiếm khuyết cần sửa. Đó là tu tâm.
Kiến tánh thành Phật
Người xưa nói “nhân chi sơ, tính bản thiện” – con người sinh ra vốn hiền lành. Lớn lên, học thói xấu ở đời mà tích lại tham, sân, si. Kiến tánh là thấy lại bản tính tốt đẹp ấy. Phật là người thấy được khổ đau của thế gian và tìm cách giải thoát, nên được lấy làm hình mẫu để hướng tới.
Tích thiện
Tính cách không đổi được trong một ngày. Vì vậy cần tích – góp từng việc thiện nhỏ, đều đặn, cho đến khi thành nếp. Tu tâm mà không tích thiện thì chỉ là nghĩ; tích thiện mà không tu tâm thì dễ thành làm cho người khác thấy.

Cách thể hiện trong thư pháp
“Tích thiện” là ý chủ đạo nên được viết cách điệu, lớn nhất trong bức. Câu “Trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật” giải nghĩa cho chữ lớn, viết nhỏ hơn và đặt phía trên – vì nhìn vào lòng mình là việc phải làm trước tiên. Cách tôi phân tích một chữ theo ý nội dung, có thể xem thêm ở bài Tôi đã thể hiện chữ Sống như thế nào.
Đọc thêm: chữ Thiền, Tỉnh thức là gì, chữ Đạo, hoặc tham gia khóa học thư pháp Việt tại Hà Nội.