Chữ Sống trong bức này được tôi viết để minh họa cho một bài thơ về cách sống: không giận hờn, mỉm cười trước thử thách, chan hòa với mọi người, và giữ “tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến”. Mỗi nét bút đều được chọn để khớp với một ý của bài thơ.

Ý tưởng từ một bài thơ
Bài thơ về chữ “Sống” này thường được gắn với tên Hòa thượng Thích Hạnh Hải. Mỗi câu thơ bắt đầu bằng chữ “Sống” và nêu một thái độ sống: không oán trách, vươn lên, chan hòa, động mà không xao động, thương mà không vướng bận, coi nhẹ danh lợi. Câu kết “Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến” là ý tôi chọn viết kèm dưới chữ Sống. Bài phân tích dưới đây là tài liệu tôi dùng cho lớp học thư pháp Thanh Phong; mỗi người có thể có cách cảm nhận riêng.
Phân tích cách viết chữ Sống
1. Khởi đầu và kết thúc
Câu thơ mở đầu mộc mạc, chân phương, dễ hiểu – nên tôi khởi chữ Sống bằng nét phương bút (đầu nét vuông, khỏe). Hai câu cuối mang tính chân lý, hợp với đường lộ phong – đầu nhọn, sắc, có hướng – để kết chữ.
2. Hình dáng tổng thể
Tổng thể chữ được dựng trong một khối gần như lục giác, cho cảm giác chắc chắn; trục chữ hơi nghiêng sang trái để thêm khỏe khoắn, tự tin. Người viết khác có thể chọn khối tròn, vuông hay hình khác – mỗi hình gợi một cảm giác riêng.
3. Thể chữ
Tôi dùng Phong thể: viết nhanh, liên tục, tạo cảm giác một dòng chảy xuyên suốt, trôi qua nhanh và khó nắm bắt – như chính đời sống.

4. Đường bút và mực
Bài thơ nói đến sống chan hòa với người xung quanh mà tâm vẫn bất biến. Vì vậy phần ngoài của chữ tôi dùng thiên phong (đầu bút lệch, nét mở, phóng), phần trong giữ trung phong (đầu bút đi giữa nét) để tạo cảm giác chặt, vững ở bên trong.
5. Sắp xếp nét
Các nét đều có chủ đích. Ví dụ, ứng với ý “vươn lên cho kịp ánh ban mai”, dấu sắc được viết nhô cao, vươn thẳng lên, kết bằng lộ phong để chữ Sống khép lại bằng một nét tràn đầy sinh lực.

Những câu hay viết kèm chữ Sống
- Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình – câu thơ của Tố Hữu trong bài Một khúc ca xuân.
- Sống trọn từng ngày – hợp tặng người vừa qua một giai đoạn khó khăn.
- Sống chậm lại – hợp góc trà, góc đọc sách.
Bài thơ Cho đi trong bài lâm mô
Cùng tinh thần “sống là cho”, đây là bài thơ tôi viết cho lớp Online: “Cho đi là được đấy / Bạn sẽ thấy bình an”.
Đọc thêm: Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến, chữ Trà.
Người viết: Thanh Phong (Bùi Khắc Sáng), người viết thư pháp Việt tại Hà Nội, sáng lập Thanh Phong Thư Môn năm 2018, tác giả sách Thư pháp Việt – Dành cho người mới bắt đầu. Ảnh không ghi tên người viết là chữ của tôi; ảnh ghi “bài lâm mô của học viên” là bài tập của học viên lớp thư pháp Online chép theo mẫu.