Bạn đang đọc Blog Chuyện thư pháp · ← Về trang chủ Thư pháp Thanh Phong
Logo Thư pháp Thanh PhongThanh PhongChuyện thư pháp
Chuyện thư pháp

Giá trị của một bức thư pháp nằm ở đâu? Hỏi đáp (2018)

Theo tôi, giá trị một bức thư pháp nằm ít ở chất liệu mà chủ yếu ở phần tinh thần: trình độ bút pháp, uy tín và cốt cách của người viết; còn người mua cần hiểu thư pháp để chọn được tác phẩm xứng đáng. Bài viết năm 2018 dưới dạng hỏi đáp, dựa trên suy nghĩ cá nhân của tôi.

Thư pháp bài thơ Đất nước mình kỳ diệu phải không em
Bài thơ «Đất nước mình kỳ diệu phải không em» (Trần Đại Quang), gần 400 chữ, tôi viết.

Nhiều người hỏi tôi "giá trị của một bức thư pháp nằm ở đâu?", và chính tôi cũng nhiều lần tự hỏi điều ấy. Xung quanh tôi, những người viết thư pháp thường xuyên sáng tác những tác phẩm đủ kích thước, màu sắc, nội dung, chất liệu; mỗi người một phong cách và một mức giá riêng. Tại sao có bức đắt, có bức rẻ? Dưới đây là suy nghĩ của tôi.

Chất liệu của tác phẩm có liên quan không?

Có. Phần lớn tác phẩm hiện nay được viết trên giấy xuyến, giấy dó hoặc giấy mỹ thuật; cũng có người thể hiện trên gỗ, đá. Chất liệu cấu thành tác phẩm là một yếu tố góp phần xác định giá.

Vậy tại sao tác phẩm trên giấy đôi khi lại đắt hơn trên đá, trên gỗ?

Lý do nằm ngoài chất liệu; nếu không phải vật chất thì đó là tinh thần. Trong nghệ thuật, một bức thư pháp đẹp hội tụ các yếu tố "Thần, Ý, Chí, Khí". Để làm được điều này, người viết phải trải qua thời gian học tập công phu: bút pháp, nét cơ bản, ráp đại tự, tiểu tự, chương pháp bố cục, cách dùng ấn chương. Vì vậy giá tác phẩm của mỗi người viết, tương ứng với kinh nghiệm và bút pháp, cũng khác nhau.

Làm thế nào để biết trình độ bút pháp của người viết?

Trước hết là uy tín của người viết: những tác phẩm họ đã làm và đánh giá của người khác về họ. Sau đó là kiến thức của chính bạn về thư pháp. Có rất nhiều người cầm bút, mỗi người có ưu nhược điểm mà không phải ai cũng nhận ra; nhiều người cũng mới chỉ biết thư pháp là bộ môn dùng bút lông, mực tàu, chứ chưa quan tâm một tác phẩm đẹp là như thế nào. Khi người mua chưa phân biệt được, hiện tượng thật giả lẫn lộn dễ xảy ra.

Nếu bạn mới tìm hiểu và muốn tìm người viết giỏi, hãy hỏi trong các hội nhóm thư pháp Việt, nghe truyền miệng, theo dõi các phương tiện thông tin đại chúng, hoặc tự học thư pháp để có kỹ năng nhận xét, đánh giá tác phẩm. Bạn có thể bắt đầu từ bài thư pháp là gì.

Cốt cách người viết có làm nên giá trị?

Ngày xưa tôi thấy nhiều người xin chữ của những bậc trí giả, những người nổi tiếng về treo. Ngay trong "Chữ người tử tù", tác giả khắc họa cốt cách, nhân phẩm của Huấn Cao nhiều hơn là mô tả nét chữ của ông. Ở các loại hình nghệ thuật khác như hội họa, những bức tranh đắt giá đôi khi xuất phát từ câu chuyện cuộc đời hay cốt cách của tác giả.

Như vậy, giá trị của một bức thư pháp còn phụ thuộc vào vị trí của người viết trong xã hội, những gì họ đã làm được cho quê hương, đất nước, hoặc đơn giản là phong cách sống và cái tâm thanh cao. Nhưng thật khó để hiểu rõ ngọn ngành ngay từ đầu, vì người viết chữ chẳng bao giờ đi khắp nơi tuyên bố "tôi đã làm được A, B, C nên bức chữ của tôi giá X, Y, Z".

Tôi cũng muốn nói thêm: danh hiệu, chức vụ hay số giải thưởng của người viết không thay được chất lượng của chính bức chữ. Khi xem một tác phẩm, tôi vẫn nhìn nét bút có chắc không, bố cục có hợp lý không, toàn bài có thần thái không, rồi mới nghĩ đến tên tuổi.

Thuận mua vừa bán

Có cung ắt có cầu. Nếu bạn không tìm hiểu về thư pháp từ trước, hoặc chẳng biết ai có uy tín trong lĩnh vực này, bạn phải chấp nhận rằng có thể mua được tác phẩm đẹp với giá rẻ, hoặc tác phẩm chưa đẹp với giá đắt.

Thư pháp Việt là "đứa con sinh sau đẻ muộn", lịch sử mới khoảng vài chục năm, những người thực sự nổi bật còn chưa nhiều. Vì vậy tôi không thể đưa ra câu trả lời thật chính xác về giá trị một bức thư pháp nếu bạn chưa hiểu thư pháp là gì. Tôi chỉ mong khi đọc những dòng này, bạn sẽ ủng hộ thư pháp Việt một cách tích cực nhưng sáng suốt, để chọn được những tác phẩm thật sự xứng đáng với đồng tiền mình bỏ ra.

Đọc thêm: Viết thư pháp chuyên nghiệp tại Hà Nội · Khóa học thư pháp

Liên hệ: 0395 021 559 (Ms Nguyệt).

Đọc thêm bài viết
GọiZalo