8 điều tôi học được khi sống và làm việc trong tập thể (2015)

Sau một năm được giao phụ trách một nhóm 40 người, tôi rút ra tám điều để sống tốt trong tập thể: đồng cảm nhiều hơn, chọn chất lượng hơn số lượng, biết chia sẻ, giữ sức mạnh nội tâm, kiên định với suy nghĩ của mình, đặt câu hỏi nhiều hơn, tìm khoảng lặng riêng và nghĩ cho người khác. Bài viết năm 2015.

Hãy thường xuyên học từ sai lầm và đừng oán trách cuộc sống. Người xưa nói "tiên trách kỷ, hậu trách nhân": cần thấy mình sai ở đâu và sửa trước, rồi mới mong người khác làm như vậy. Đôi lúc nghĩ lại những sai lầm của mình, tôi chỉ biết ngồi cười một mình. Tôi đã mắc rất nhiều sai lầm trên đường đời; khi đó tôi được giao lãnh đạo một nhóm 40 người, và mới một năm tôi đã học được rất nhiều từ họ.

1. Hãy đồng cảm nhiều hơn

Đặt mình vào vị trí người khác, bạn sẽ thấy họ cũng có lý do riêng để làm điều gì đó, cả tôi cũng vậy. Việc gì cũng có nguyên nhân, nên hãy hiểu người khác nhiều hơn là mắng mỏ hay phản bác sai lầm của họ.

2. Chất lượng hơn số lượng

Những tháng đầu năm học, tôi ảo tưởng biến ý tưởng của mình thành thật nhiều câu lạc bộ, nhóm học tập; cuối cùng chẳng cái nào hoạt động tốt. Hãy chọn những trọng tâm và dồn sự quan tâm vào đó để đạt chất lượng tốt hơn. Tốt gỗ hơn tốt nước sơn.

3. Hãy chia sẻ với mọi người

Khi gặp áp lực, nên có một người bạn để dốc bầu tâm sự, nhờ vậy mới nhìn vấn đề tốt hơn. Tôi từng chịu nhiều áp lực mà không nói với ai, rồi những hành động bột phát đã gây ra nhiều sai lầm.

4. Đừng để người khác thấy bạn mệt mỏi đến nhường nào

Sức mạnh phải đến từ chính bạn; người khác cùng lắm chỉ khơi thêm động lực. Hãy chia sẻ như điều 3, nhưng đừng trông chờ quá nhiều vào người khác, và đừng than thở mình đang mệt mỏi, vì điều đó chẳng giúp gì cho bạn.

5. Đừng quá bận tâm người khác nghĩ gì

Tôi từng nghe ngóng quá nhiều luồng thông tin, và điều đó khiến tôi mất kiên định, rối loạn. Hãy làm theo suy nghĩ của mình, quyết đoán, nhanh nhạy; chỉ những việc quá lớn, liên quan đến cả nhóm mới cần hỏi ý kiến. Có sai mới có đúng, có thất bại mới có thành công, việc gì cũng có hai mặt.

6. Đặt câu hỏi nhiều hơn

Dù là người chỉ huy hay người dưới quyền, chẳng ai ghét người hay hỏi. Là lãnh đạo, thay vì ra lệnh, hãy gợi mở bằng câu hỏi: "Cậu thấy việc này thế nào?", "Nếu giao cho cậu thì cậu có làm được không?". Là cấp dưới, hãy hỏi: "Tôi phải làm gì?", "Em làm thế đã được chưa?". Đặt câu hỏi không làm bạn kém giá trị; không cần giấu dốt, vì khi đã biết rồi ta sẽ không phải hỏi nữa.

7. Tìm cho mình những khoảng bình yên

Đó như một trạm nghỉ sau những lúc căng thẳng: một quán cà phê, một nơi yên tĩnh chỉ có bạn với suy nghĩ của riêng mình. Tôi thường ra sau trường, bật nhạc và hát theo một mình, và điều đó đã giúp tôi rất nhiều. Một mình đôi khi cũng tốt.

8. Lo nghĩ cho người khác

Hãy hiểu vì sao ta muốn sống trong tập thể: lợi ích lớn nhất là được hỗ trợ khi cần, và muốn vậy, chính ta cũng phải giúp đỡ người khác. Đừng quá ích kỷ.

Còn nhiều điều khác tôi học được, hẹn dịp khác. Bạn có thể đọc thêm Làm người với tấm lòng bình dị, nơi tôi kể về những năm sống trong quân ngũ, và loạt bài về nghệ thuật lãnh đạo tập thể.