Theo tôi, người viết thư pháp nên hiểu âm dương, ngũ hành như một phần văn hóa phương Đông, nhưng không nên quá đề cao hay "phán bừa" chuyện hợp mệnh để bán tranh. Tôi chú trọng nội dung chữ và vị trí treo hơn là màu giấy hợp mệnh.

Vì sao tôi viết bài này
Nhiều lần đi viết chữ, cả người lớn tuổi lẫn bạn trẻ hỏi tôi nên chọn bức thư pháp nào cho hợp phong thủy. Có người còn không mua nếu người viết không tư vấn được màu hợp mệnh.
Ngũ hành, phong thủy, âm dương là gì?
Đây là những khái niệm trong triết học phương Đông, gắn với Kinh Dịch và mang màu sắc tâm linh. Ngũ hành là năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Phong thủy, theo nghĩa gốc, là cách sắp đặt nơi ở cho hợp gió và nước: gần nguồn nước, tránh gió rét mùa đông, đón gió mát mùa hè. Theo quan niệm của nhiều người, chữ và màu sắc bức thư pháp cũng nên hợp với cung mệnh gia chủ.
Âm dương trong thư pháp
Âm dương là sự cân bằng giữa hai mặt đối lập mà bổ sung cho nhau. Trong thư pháp, nó thể hiện qua:
- Nét chữ: nét mềm mại, uyển chuyển (âm) và nét mạnh mẽ, cứng cáp (dương).
- Bố cục: khoảng trống (âm) và phần chữ (dương) cần cân bằng.
- Mực và giấy: mực đen và giấy trắng tương phản mà bổ sung cho nhau.

Nên biết, nhưng không nên quá đề cao
Những quan niệm này có lịch sử lâu đời và được nhiều người ở Đông Á tin theo; người cầm bút hiểu về chúng là điều nên có. Nhưng cá nhân tôi chú trọng vị trí treo và nội dung bức thư pháp hơn là màu giấy. Màu "hợp" phụ thuộc nhiều yếu tố: nhà có hai người hợp hai màu khác nhau thì sao? Người tìm hiểu sâu còn xét cả năm, tháng, ngày, giờ sinh, không phải ai mệnh Hỏa cũng dùng màu đỏ.
Vì vậy, tôi tư vấn cho khách nên treo tác phẩm ở đâu cho phù hợp; còn nếu khách yêu cầu chọn theo bát tự mà tôi không đáp ứng được thì đành vậy.
Đừng "phán bừa" để bán tranh
Có người cố phán bừa cho khách để bán được hàng. Tôi khuyên không nên: không có kiến thức thật mà tư vấn, nhỡ sai thì ảnh hưởng khách và cả chính mình. Người viết chữ nên đề cao sự trung thực, có gì nói nấy, để giữ cốt cách của mình.
Âm dương, ngũ hành giúp gì cho người viết?
- Cân bằng, hài hòa: giữa mạnh và yếu, đậm và nhạt, động và tĩnh.
- Truyền tải cảm xúc: phối hợp các yếu tố để nói lên thông điệp.
- Thể hiện triết lý sống: sự hài hòa giữa con người và tự nhiên.
- Tạo phong cách riêng: thiên về nét mềm mại hay mạnh mẽ.

Đọc thêm: Tại sao nên treo thư pháp trong nhà · Dịch vụ viết thư pháp tại Hà Nội · Khóa học thư pháp
Liên hệ: 0395 021 559 (Ms Nguyệt).